GPS چیست؟ سیستم مکان یاب جهانی ( Global Positioning System ) یک سیستم هدایت ( ناوبری ) ماهواره ای است و تنها سیستمی می باشد که امروزه قادر است، موقعیت دقیق شما را بر روی زمین در هر زمان، در هر مکان و در هر هوایی مشخص کند.
خدمات این مجموعه در هر شرایط آب و هوایی و در هر نقطه از کره زمین در تمام ساعت شبانه روز در دسترس است. پدید آورندگان این سیستم، هیچ حق اشتراکی برای کاربران در نظر نگرفته اند و استفاده از آن رایگان است.
دقت بالای این سیستم و جهانی بودن آن دلیل بر استفاده از این سیستم در علوم مختلف می باشد.
روسها نیز سیستم مشابه GPS با نام GLONASS دارند که البته ازنظر کارآیی و توان عملیات در حال حاضر به پای سیستم GPS نمی رسد. البته گیرنده های مشترک GPS-GLONASS در حال حاضر در بازار ایران یافت می شوند. درضمن اتحادیه اروپا نیز در حال ساخت یک سیستم تعیین موقعیت ماهواره ای با نام گالیله می باشد.


به وسیله گیرنده های سیستم GPS می توان هم به روش مطلق و هم به روش نسبی تعیین موقعیت کرد و برای تعیین موقعیت در هر یک از دو روش فوق می توان از روش های ایستا ( Static ) ، متحرک ( Kinematics ) و نیمه متحرک ( Semi-Kinematics ) استفاده کرد.
در روش مطلق، موقعیت نسبی نقطه نسبت به یک نقطه مختصات دار معلوم ( DELTA(X) ,DELTA(Y),DELTA(Z) ) بدست می آید. روش تعیین موقعیت نسبی به علت حذف خطاها سیستماتیک موجود در اندازه گیری های GPS از اهمیت خاص برخوردار است و برای انجام آن نیاز به دو گیرنده GPS می باشد.
از روش تعیین موقعیت نسبی با GPS اکثراً در کارهای نقشه برداری و گسترش شبکه های ژئودزی استفاده می شود. دقت تعیین مختصات مطلق با سیستم GPS در حال حاضر در بهترین حالت 3 ± متر می باشد و دقت تعیین مختصات نسبی با این سیستم در حد میلیمتر می باشد.

برخی از کاربردهای GPS در حمل و نقل ریلی عبارتند از:
- ایجاد شبکه های دقیق نقشه برداری نقاط مبنا جهت تسریع در امور نقشه برداری زمینی.
- کنترل تغییرات سازه های بزرگ از جمله پل، سد، تونل و ... بوسیله GPS های با دقت بالا.
- بالیزاژ مسیر (نقشه برداری مقدماتی).
- تهیه پروفیل طولی و عرضی مسیر بوسیله GPS های دقیق.
- میخ کوبی مسیر.
- شناسایی مسیر (با GPS های دستی ).
- تعیین موقعیت و سرعت وسایل متحرک به صورت Real Time و تهیه گراف حرکت (Tracking).
دستگاههای GPS به طور تقریباً دقیق میتواند موقعیت و سرعت حرکت را در هر لحظه مشخص کنند.

« Gps جی پی اس چیست؟ »